Thực hiện kế hoạch năm học 2025-2026, tổ Ngoại ngữ - Giáo dục thể chất - Giáo dục Quốc phòng và an ninh trường THPT chuyên Sơn Tây đã tổ chức chuyên đề với chủ đề “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả ôn thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh cho học sinh lớp 12”. Hoạt động được triển khai trong không khí nghiêm túc, cởi mở, mang tính thực tiễn cao và nhận được sự tham gia tích cực của các thầy cô giáo trong tổ. Tại buổi chuyên đề, đồng chí Đỗ Thị Thanh Mai đã trình bày và chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy và ôn thi cho học sinh lớp 12.
Trong bài báo cáo, đồng chí Đỗ Thị Thanh Mai đã nêu lên những thực trạng về thuận lợi, khó khăn của bộ môn Tiếng Anh trong công tác dạy học, ôn luyện thi TN THPT năm 2026.
Về thuận lợi: Trước hết, chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh đã được thiết kế theo định hướng phát triển năng lực, tạo nền tảng tốt cho việc ôn luyện. Bên cạnh đó, nguồn tài liệu học tập ngày càng phong phú như đề minh họa của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đề thi các năm trước, đề thi thử và các nền tảng học trực tuyến. Ngoài ra, đội ngũ giáo viên có kinh nghiệm, chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy cũng là một yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả ôn tập.
Về khó khăn: Một bộ phận học sinh còn mất căn bản ngữ pháp từ các lớp dưới, dẫn đến việc tiếp thu kiến thức mới gặp trở ngại. Kỹ năng đọc hiểu của nhiều em còn hạn chế, đặc biệt là khả năng đọc nhanh và xử lý thông tin. Ngoài ra, tình trạng học tủ, học mẹo khiến học sinh thiếu tính hệ thống trong kiến thức. Áp lực thi cử cũng là một yếu tố khiến nhiều học sinh dễ mất bình tĩnh, ảnh hưởng đến kết quả làm bài.
Trước thực trạng đó, việc áp dụng các biện pháp ôn tập khoa học và phù hợp là hết sức cần thiết. Đồng chí Đỗ Thị Thanh Mai đã mạnh dạn đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả ôn thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh cho học sinh lớp 12. Nội dung tập trung vào các giải pháp thiết thực, phù hợp với đặc điểm học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh trong giai đoạn ôn thi cao điểm chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT chính thức.
Thứ nhất, việc hệ thống hóa kiến thức ngữ pháp theo chuyên đề đóng vai trò nền tảng. Giáo viên cần tập trung vào các nội dung trọng tâm như thì động từ, câu điều kiện, mệnh đề quan hệ, câu bị động, so sánh, câu tường thuật, liên từ và giới từ. Việc sử dụng sơ đồ tư duy kết hợp với bài tập tổng hợp, kiểm tra nhanh đầu giờ và phân loại học sinh giúp các em nắm vững kiến thức một cách logic và bền vững.
Thứ hai, phát triển vốn từ vựng theo chủ đề là yếu tố quan trọng giúp nâng cao năng lực sử dụng ngôn ngữ. Từ vựng nên được triển khai theo các chủ đề quen thuộc như giáo dục, môi trường, công nghệ, văn hóa và du lịch. Học sinh cần được hướng dẫn xây dựng sổ tay từ vựng, sử dụng công cụ hỗ trợ và luyện tập thường xuyên thông qua việc đặt câu, viết đoạn văn.
Thứ ba, rèn luyện kỹ năng đọc hiểu cần được chú trọng thường xuyên. Giáo viên hướng dẫn học sinh các kỹ thuật đọc như skimming, scanning, xác định từ khóa và luyện tập với các dạng câu hỏi phổ biến. Điều này giúp học sinh nâng cao tốc độ đọc và khả năng xử lý thông tin chính xác.
Thứ tư, luyện đề theo cấu trúc đề thi chính thức là bước không thể thiếu. Việc luyện đề trong điều kiện thời gian thực giúp học sinh làm quen với áp lực phòng thi. Sau mỗi lần luyện tập, giáo viên cần chấm chữa chi tiết và phân tích lỗi sai để học sinh cải thiện kỹ năng làm bài.
Ví dụ, giáo viên có thể tổ chức một buổi luyện đề sau khi học xong chuyên đề “Mệnh đề quan hệ” theo các bước cụ thể như sau:
Bước 1: Giao đề
Giáo viên phát cho học sinh một đề thi gồm 40 câu trắc nghiệm theo cấu trúc chuẩn, trong đó có khoảng 5–7 câu liên quan đến mệnh đề quan hệ.
Bước 2: Làm bài trong thời gian quy định
Học sinh làm bài trong 50 phút như điều kiện thi thật, không sử dụng tài liệu để rèn luyện tính tự giác và khả năng phản xạ.
Bước 3: Thu bài và chấm chữa
Giáo viên tiến hành chữa chi tiết từng câu, đặc biệt tập trung vào các câu học sinh sai nhiều.
Bước 4: Phân tích lỗi sai
Giáo viên chỉ ra các lỗi phổ biến như nhầm lẫn giữa “who”, “which”, “that”, sai đại từ quan hệ hoặc chưa nắm được dạng rút gọn của mệnh đề quan hệ.
Bước 5: Củng cố kiến thức
Học sinh được yêu cầu nhắc lại quy tắc, ghi chép lại lỗi sai và làm thêm các câu tương tự để tránh lặp lại lỗi.
Bước 6: Rút kinh nghiệm làm bài
Giáo viên hướng dẫn học sinh cách nhận diện nhanh dạng bài, sử dụng phương pháp loại trừ đáp án và phân bổ thời gian hợp lý hơn trong lần làm bài tiếp theo.
Thông qua quy trình luyện đề theo từng bước như vậy, học sinh không chỉ củng cố kiến thức mà còn nâng cao kỹ năng làm bài, tăng độ chính xác và sự tự tin khi bước vào kỳ thi chính thức.
Thứ năm, phân hóa đối tượng học sinh theo năng lực giúp nâng cao hiệu quả dạy học. Học sinh yếu được củng cố kiến thức cơ bản, học sinh khá luyện đề tổng hợp, học sinh giỏi phát triển kỹ năng nâng cao. Cách tiếp cận này đảm bảo mọi học sinh đều tiến bộ.
Thứ sáu, việc ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong dạy học ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Các công cụ công nghệ không chỉ hỗ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy mà còn góp phần tạo ra môi trường học tập sinh động, hiện đại, từ đó tăng hứng thú và hiệu quả học tập cho học sinh. Thông qua các nền tảng học trực tuyến, giáo viên có thể tổ chức các hoạt động tương tác đa dạng như luyện tập trắc nghiệm, trò chơi học tập hoặc kiểm tra nhanh, giúp học sinh tham gia tích cực hơn vào bài học.
Bên cạnh đó, các công cụ trí tuệ nhân tạo như chatbot, phần mềm hỗ trợ học tập hay hệ thống gợi ý nội dung giúp học sinh được giải đáp thắc mắc kịp thời, cá nhân hóa quá trình học và nâng cao khả năng tự học. Ngoài ra, việc sử dụng video bài giảng trực tuyến giúp học sinh có thể chủ động học mọi lúc, mọi nơi, dễ dàng ôn tập lại kiến thức khi cần thiết. Nhờ sự kết hợp linh hoạt giữa công nghệ và phương pháp giảng dạy truyền thống, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn mà còn hình thành được thói quen học tập chủ động, tích cực và phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại.
Thứ bảy, việc hướng dẫn chiến lược làm bài thi là một yếu tố quan trọng giúp học sinh tối ưu hóa kết quả trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Bên cạnh việc nắm vững kiến thức, học sinh cần được trang bị các kỹ năng làm bài hiệu quả để có thể xử lý tốt các dạng câu hỏi trong thời gian giới hạn. Trước hết, việc phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần của bài thi giúp học sinh tránh tình trạng làm bài dồn dập vào cuối giờ hoặc bỏ sót câu hỏi. Đồng thời, chiến lược làm câu dễ trước, câu khó làm sau giúp học sinh đảm bảo đạt được số điểm cơ bản và tạo tâm lý tự tin trong quá trình làm bài.
Ngoài ra, việc đọc kỹ đề bài và xác định đúng yêu cầu của câu hỏi là yếu tố then chốt giúp hạn chế những sai sót không đáng có. Học sinh cũng cần được hướng dẫn sử dụng phương pháp loại trừ để loại bỏ các phương án sai, từ đó tăng khả năng lựa chọn đáp án chính xác. Bên cạnh đó, việc luyện tập thường xuyên với các đề thi giúp học sinh hình thành phản xạ làm bài nhanh, nâng cao độ chính xác và khả năng xử lý tình huống. Nhờ áp dụng linh hoạt các chiến lược này, học sinh không chỉ cải thiện kết quả bài thi mà còn tự tin hơn khi bước vào kỳ thi chính thức.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên đã góp phần nâng cao rõ rệt hiệu quả ôn tập môn Tiếng Anh cho học sinh lớp 12. Thông qua quá trình áp dụng một cách có hệ thống và phù hợp với từng đối tượng học sinh, các em không chỉ được củng cố vững chắc kiến thức ngữ pháp, mở rộng vốn từ vựng mà còn cải thiện đáng kể các kỹ năng làm bài, đặc biệt là kỹ năng đọc hiểu và xử lý câu hỏi trắc nghiệm. Bên cạnh đó, việc thường xuyên luyện tập với các đề thi theo cấu trúc chuẩn kết hợp với hướng dẫn chiến lược làm bài đã giúp học sinh nâng cao độ chính xác và khả năng phân bổ thời gian hợp lý.
Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao kết quả học tập, các biện pháp này còn góp phần cải thiện tâm lý của học sinh trong quá trình ôn thi. Học sinh trở nên tự tin hơn, chủ động hơn trong việc học và giảm bớt áp lực khi bước vào kỳ thi. Nhờ đó, chất lượng bộ môn được nâng lên rõ rệt, thể hiện qua điểm trung bình tăng, số lượng học sinh đạt điểm khá, giỏi ngày càng nhiều. Có thể khẳng định rằng, việc áp dụng linh hoạt và đồng bộ các giải pháp ôn tập là yếu tố then chốt giúp học sinh đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và sẵn sàng cho những định hướng học tập trong tương lai.
Chuyên đề không chỉ là dịp để giáo viên trao đổi, học hỏi kinh nghiệm mà còn góp phần thúc đẩy, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường. Đây cũng là minh chứng cho tinh thần chủ động, sáng tạo của đội ngũ giáo viên trong việc đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác giảng dạy và ôn thi hiện nay.
Trong thời gian tới, tổ Ngoại ngữ - Giáo dục thể chất - Giáo dục Quốc phòng và an ninh trường THPT chuyên Sơn Tây sẽ tiếp tục triển khai nhiều hoạt động chuyên môn thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, hướng tới những kết quả bền vững trong các kỳ thi quan trọng.